0216 346 02 60  

2009 Yılı Pratik Bilgiler Rehberi

2009 Yılında uygulanacak olan ve Yeniden Değerleme Oranında Artırılan Had ve Tutarlar 

(Gelir Vergisi Genel Tebliği (Seri No: 270)) 
 

1.1. Gayrimenkul Sermaye İratlarında Uygulanan İstisna Tutarı :  2.600 TL

1.2. Hizmet Erbabına İşyeri veya İşyerinin Müştemilatı Dışında Kalan Yerlerde Yemek Verilmek Suretiyle Sağlanan Menfaatlere İlişkin İstisna Tutarı : 10 TL
Gelir Vergisi Kanununun 23 üncü maddesinin (8) numaralı bendinde yer alan, işverenlerce işyeri veya işyerinin müştemilatı dışında kalan yerlerde hizmet erbabına yemek verilmek suretiyle sağlanan menfaatlere ilişkin istisna tutarı, 2009 takvim yılında uygulanmak üzere 10 TL olarak tespit edilmiştir.

1.3. Sakatlık İndirimi Tutarları

Gelir Vergisi Kanununun 31 inci maddesinde yer alan sakatlık indirimi tutarları, 2009 takvim yılında uygulanmak üzere; birinci derece sakatlar için 670 TL, ikinci derece sakatlar için 330 TL, üçüncü derece sakatlar için 160 TL olarak tespit edilmiştir.

1.4. Basit Usule Tabi Olmanın Genel Şartlarından Olan İşyeri Kira Bedeline İlişkin Tutar

Gelir Vergisi Kanununun 47 nci maddesinin (2) numaralı bendinde yer alan yıllık kira bedeli toplamı, 2009 takvim yılında uygulanmak üzere büyükşehir belediye sınırları içinde 4.300 TL, diğer yerlerde 3.000 TL olarak uygulanacaktır.

1.5. Basit Usule Tabi Olmanın Özel Şartlarını Belirleyen Hadler

Gelir Vergisi Kanununun 48 inci maddesinde yer alan hadler, 2009 takvim yılında uygulanmak üzere yeniden değerleme oranında artırılmıştır.

Buna göre;

- (1) numaralı bent için 60.000 TL ve 89.000 TL,

- (2) numaralı bent için 30.000 TL,

- (3) numaralı bent için 60.000 TL,

olarak uygulanacaktır.

1.6. Değer Artışı Kazançlarına İlişkin İstisna Tutarı

Mükerrer 80 inci maddede yer alan değer artışı kazançlarına ilişkin istisna tutarı, 2009 takvim yılı gelirlerine uygulanmak üzere 7.600 TL olarak tespit edilmiştir.

1.7. Arızi Kazançlara İlişkin İstisna Tutarı

Gelir Vergisi Kanununun 82 nci maddesinde yer alan arızi kazançlara ilişkin istisna tutarı, 2009 takvim yılı gelirlerine uygulanmak üzere 17.900 TL olarak tespit edilmiştir.

1.8. Tevkifata ve İstisnaya Konu Olmayan Menkul ve Gayrimenkul Sermaye İratlarına İlişkin Beyanname Verme Sınırı

Gelir Vergisi Kanununun 86 ncı maddesinde yer alan tevkifata ve istisnaya konu olmayan menkul ve gayrimenkul sermaye iratlarına ilişkin beyanname verme sınırı, 2009 takvim yılı gelirlerine uygulanmak üzere 1.070 TL olarak tespit edilmiştir.

3. Basit Usule Tabi Mükelleflerde Gün Sonunda Toplu Belge Düzenleme Uygulaması

Basit usulde vergilendirilen mükelleflerle ilgili 215 Seri No.lu Gelir Vergisi Genel Tebliği4 ile getirilen, belge vermedikleri günlük hasılatları için gün sonunda tek bir fatura düzenlemesine ilişkin uygulamanın 31/12/2009 tarihine kadar devam etmesi, Vergi Usul Kanununun mükerrer 257 nci maddesinin Bakanlığımıza verdiği yetkiye istinaden uygun görülmüştür.

4. 2008 Takvim Yılında Elde Edilen Bir Kısım Menkul Sermaye İradının Beyanında Dikkate Alınacak İndirim Oranı İle İstisna Uygulaması

Gelir Vergisi Kanununun 76 ncı maddesinin 5281 sayılı Kanunun 44 üncü maddesiyle yürürlükten kaldırılan ikinci fıkrasında, Gelir Vergisi Kanununun 75 inci maddesinin ikinci fıkrasının (5), (6), (7), (12) ve (14) numaralı bentlerinde yer alan menkul sermaye iratlarına (döviz cinsinden açılan hesaplara ödenen faiz ve kâr payları, dövize, altına veya başka bir değere endeksli menkul kıymetler ile döviz cinsinden ihraç edilen menkul kıymetlerden elde edilenler hariç) fıkrada belirtilen indirim oranının uygulanması suretiyle bulunacak kısmın, bu iratların beyanı sırasında indirim olarak dikkate alınacağı belirtilmişti.

Gelir Vergisi Kanununun indirim oranı uygulamasına yönelik 76 ncı maddesinin ikinci fıkrası 1/1/2006 tarihinden itibaren elde edilen gelirlere uygulanmak üzere 5281 sayılı Kanunla yürürlükten kaldırılmakla birlikte, anılan Kanunun geçici 67 nci maddesinin (9) numaralı fıkrası hükmü gereğince 1/1/2006 tarihinden önce ihraç edilen her nevi tahvil ve Hazine bonolarından elde edilen gelirlerin vergilendirilmesinde 31/12/2005 tarihinde yürürlükte olan hükümler esas alınacağından, indirim oranı uygulaması ile ilgili olarak aşağıdaki açıklamaların yapılmasında yarar görülmüştür.

İndirim oranı; Vergi Usul Kanununa göre o yıl için tespit edilmiş olan yeniden değerleme oranının, aynı dönemde Devlet tahvili ve Hazine bonosu ihalelerinde oluşan bileşik ortalama faiz oranına bölünmesi suretiyle tespit edilmektedir.

Vergi Usul Kanunu hükümlerine göre 2008 yılı için tespit edilmiş olan yeniden değerleme oranı % 12’dir. Bu dönemde Devlet tahvili ve Hazine bonosu ihalelerinde oluşan bileşik ortalama faiz oranı ise % 18,48’dir.

Buna göre, 2008 yılında elde edilen bir kısım menkul sermaye iradının beyanında uygulanacak indirim oranı (% 12 / % 18,48 =) % 64,9 olmaktadır.

4.1. İndirim Oranı Uygulanarak Beyan Edilecek Menkul Sermaye İratları

Gelir Vergisi Kanununa 5281 sayılı Kanunla eklenen geçici 67 nci maddede, menkul kıymetler ve diğer sermaye piyasası araçlarının elden çıkarılması ve elde tutulması sürecinde elde edilen gelirler ile mevduat faizleri, repo gelirleri ve katılım bankalarından elde edilen gelirlerin vergilendirilmesine yönelik düzenlemelere yer verilmiş, mevduat faizleri, repo gelirleri ve katılım bankalarından elde edilen gelirler üzerinden yapılacak tevkifata ilişkin açıklamalara 45 numaralı Gelir Vergisi Sirkülerinde ayrıntılı olarak yer verilmiştir.

Bu çerçevede, geçici 67 nci maddenin (4) numaralı fıkrası uyarınca, 75 inci maddenin ikinci fıkrasının (7), (12) ve (14) numaralı bentlerinde yazılı menkul sermaye iratlarından 1/1/2006 tarihinden itibaren ödemeyi yapanlarca % 15 oranında vergi tevkifatı yapılmakta olup, bu gelirlerin beyanı ve indirim oranı uygulanması söz konusu değildir.

Diğer taraftan, anılan maddenin (9) numaralı fıkrası gereğince, geçici 67 nci maddenin yürürlük tarihinden önce ihraç edilmiş olan her nevi tahvil ve Hazine bonoları ile Toplu Konut İdaresi ve Özelleştirme İdaresince çıkarılan menkul kıymetlerin elde tutulması veya elden çıkarılması suretiyle sağlanan gelirlerin vergilendirilmesinde bu madde hükümlerinin uygulanmayacağı, bu gelirlerin vergilendirilmesinde 31/12/2005 tarihi itibarıyla geçerli olan hükümlerin uygulanacağı belirtilmiştir.

Bu kapsamda, 2008 takvim yılında elde edilen menkul sermaye iratlarından, 1/1/2006 tarihinden önce ihraç edilmiş olan ve Gelir Vergisi Kanununun 75 inci maddesinin ikinci fıkrasının (5) numaralı bendinde sayılan her nevi tahvil ve Hazine bonosu faizleri ile Toplu Konut İdaresi ve Özelleştirme İdaresince çıkarılan menkul kıymetlerden sağlanan gelirler indirim oranı uygulanmak suretiyle beyan edilecektir.

Dövize, altına veya başka bir değere endeksli menkul kıymetler ile döviz cinsinden ihraç edilen menkul kıymetlerden elde edilen menkul sermaye iratlarının beyanında indirim oranı uygulanmayacaktır.

Ayrıca, ticari işletmelere dahil kazanç ve iratlar için indirim oranı uygulanması söz konusu değildir.

4.2. 01/01/2006 Tarihinden Önce İhraç Edilen Devlet Tahvili ve Hazine Bonolarından Elde Edilen Gelirlerde İstisna Uygulaması

Gelir Vergisi Kanununun geçici 59 uncu madde hükmü ile 31/12/2007 tarihine kadar, 26/7/2001-31/12/2005 tarihleri arasında ihraç edilen Devlet tahvilleri ve Hazine bonolarının faiz gelirleri ve elden çıkarılmasından sağlanan diğer kazançlar toplamının 2001 yılında 50 milyar lirası, 2002 ve izleyen yıllarda bu tutarın veya artırılmış tutarın her yıl için belirlenen yeniden değerleme oranında artırılması ile bulunacak tutar gelir vergisinden istisna edilmiştir.

Bu hüküm uyarınca, 1/1/2006 tarihinden önce ihraç edilmiş olan Devlet tahvili ve Hazine bonolarından elde edilen gelirlere ilişkin istisna uygulaması 31/12/2007 tarihinde son bulduğundan, 1/1/2008 tarihinden itibaren bu kıymetlerin faiz gelirleri ile bu kıymetlerin elden çıkarılmasından sağlanan diğer kazançlarla ilgili olarak istisna uygulanması söz konusu değildir.

(Motorlu Taşıtlar Vergisi Genel Tebliği (Seri No: 31)

-İndirimli orana tabi işlemlerde iade edilecek verginin alt sınırı

(Katma Değer Vergisi Genel Tebliği (Seri No: 111)

İndirimli orana tabi işlemlerden doğan katma değer vergisi iade taleplerinde, bu işlemler nedeniyle yüklenilen ve indirim yoluyla giderilemeyen katma değer vergisi tutarının iade yapılamayacak kısmı ile ilgili olarak 2008 yılında geçerli olan 11.600 YTL tutarındaki sınır, 2006/10379 sayılı Kararname uyarınca, 2008 yılına ilişkin yeniden değerleme oranında (%12,00) artırılarak 2009 yılı için 13.000 TL olarak uygulanacaktır.

2009 Yılı Damga Vergisi Tutarları

(Damga Vergisi Kanunu Genel Tebliği (Seri No: 51)

1 SAYILI TABLO

Damga Vergisine Tabi Kağıtlar

I. Akitlerle ilgili kağıtlar

A. Belli parayı ihtiva eden kağıtlar:

1. Mukavelenameler,  taahhütnameler ve temliknameler   (Binde 7,5)       

2. Kira mukavelenameleri (Mukavele süresine göre

kira bedeli üzerinden)   (Binde 1,5)

3. Kefalet, teminat ve rehin senetleri (Binde 7,5)

4. Tahkimnameler ve sulhnameler  (Binde 7,5)

5. Fesihnameler (Belli parayı ihtiva eden bir

 kağıda taalluk edenler dahil)  (Binde 1,5)

6. (Değişik: 5766/10-b md.) (Yürürlük: 6.6.2008)

Karayolları Trafik Kanunu uyarınca kayıt ve tescil edilmiş

ikinci el araçların satış ve devrine ilişkin sözleşmeler  (Binde 1,5)

B. Belli parayı ihtiva etmeyen kağıtlar:

1. Tahkimnameler  (25,40 TL)

2. Sulhnameler  (25,40 TL)

3.Turizm işletmeleri ile seyahat acentelerinin

aralarında düzenledikleri kontenjan sözleşmeleri

(Belli parayı ihtiva edenler dahil)   (142,00 TL)

II. Kararlar ve mazbatalar

1. Meclislerden, resmi heyetlerden ve idari davalarla ilgili

 olmayarak Danıştaydan verilen mazbata, ilam ve kararlarla

 hakem kararları:

a) Belli parayı ihtiva edenler   (Binde 7,5)

b) Belli parayı ihtiva etmeyenler   (25,40 TL)

2. (Değişik: 5766/10-c md.) (Yürürlük: 6.6.2008)

İhale kanunlarına tabi olan veya olmayan resmi daire ve

kamu tüzel kişiliğini haiz kurumların her türlü ihale kararları  (Binde 4,5)

III. Ticari işlemlerde kullanılan kağıtlar

1. Ticari ve mütedavil senetler:                                                                                          

a) Emtia senetleri:

aa) Makbuz senedi (Resepise)   (9,00 TL)

ab) Rehin senedi (Varant)    (5,40 TL)

ac) İyda senedi  (1,10 TL)

ad) Taşıma      (0,50 TL)

b) Konşimentolar   (5,40 TL)

c) Deniz ödüncü    (Binde 7,5)

d) İpotekli borç senedi, irat senedi    (Binde 7,5)

2. Ticari belgeler:

a) Menşe ve Mahreç şahadetnameleri       (9,00 TL)

b) Resmi  dairelere ve bankalara ibraz edilen

bilançolar ve işletme hesabı özetleri:

ba) Bilançolar    (19,60 TL)

bb) Gelir tabloları     (9,60 TL)

bc) İşletme hesabı özetleri    (9,60 TL)

c)Barnameler   (1,10 TL)

d) Tasdikli manifesto nüshaları    (4,00 TL)

e) Ordinolar    (0,50 TL)

f) Gümrük idarelerine verilen özet beyan formları     (4,00 TL)

IV. Makbuzlar ve diğer kağıtlar

1. Makbuzlar:

a) Resmi daireler tarafından yapılan mal ve hizmet

alımlarına ilişkin ödemeler (avans olarak yapılanlar dahil)

nedeniyle, kişiler tarafından resmi dairelere verilen ve

belli parayı ihtiva eden makbuz ve ibra senetleri ile bu

ödemelerin resmi daireler nam ve hesabına, kişiler adına

açılmış veya açılacak hesaplara nakledilmesini veya

emir ve havalelerine tediyesini temin eden kağıtlar                                                    (Binde 7,5)       

b) Maaş, ücret, gündelik, huzur hakkı, aidat, ihtisas zammı,

ikramiye, yemek ve mesken bedeli, harcırah, tazminat ve

benzeri her ne adla olursa olsun hizmet karşılığı alınan

paralar (Ek: 5766/10-ç md.) (Yürürlük: 6.6.2008) (avans olarak

ödenenler dahil) için verilen makbuzlar ile bu paraların nakden

ödenmeyerek kişiler adına açılmış veya açılacak cari

hesaplara nakledildiği veya emir ve havalelerine tediye

olunduğu takdirde nakli veya tediyeyi temin eden kağıtlar     (Binde 6)

c) Ödünç alınan paralar için verilen makbuzlar veya bu

mahiyetteki senetler    (Binde 6)

d) İcra dairelerince resmi daireler namına şahıslara ödenen

paralar için düzenlenen makbuzlar      (Binde 6)

2. Beyannameler (Bu beyannamelerin sadece bir nüshası

vergiye tabidir):

a) Yabancı memleketlerden gelen posta gönderilerinin

gümrüklenmesi için postanelerce gümrüklere verilen

liste beyannamelerde yazılı her gönderi maddesi için     (0,50 TL)

b) Vergi beyannameleri:

ba) Yıllık gelir vergisi beyannameleri    (25,40 TL)

bb)  Kurumlar vergisi beyannameleri     (33,90 TL)

bc)  Katma değer vergisi beyannameleri      (16,90 TL)

bd) Muhtasar beyannameler    (16,90 TL)

be) Diğer vergi beyannameleri (damga vergisi

beyannameleri hariç)         (16,90 TL)

c) Gümrük idarelerine verilen beyannameler    (33,90 TL)

d) Belediye ve il özel idarelerine verilen beyannameler   (12,50 TL)

e) Sosyal güvenlik kurumlarına verilen sigorta

prim bildirgeleri  (12,50 TL)

3. Tabloda yazılı kağıtlardan aslı 1,00 Türk Lirasından

fazla maktu ve nispi vergiye tabi olanların resmi dairelere

ibraz edilecek özet, suret ve tercümeleri   (0,50 TL)

2009 Yılı Değerli Kağıt Bedelleri

(Değerli Kağıtlar Kanunu Genel Tebliği (Sayı: 2008-1)

Değerli Kağıdın Cinsi                                        Bedel (TL)

             1 - Noter kağıtları:

             a) Noter kağıdı                                                              3,00

             b) Beyanname                                                               3,00

             c) Protesto, vekaletname, re'sen senet                          6,50

             2 - (Mülga: 30/12/2004-5281/14. md)

             3 - Pasaportlar                                                            90,00

             4 - Yabancılar için ikamet tezkereleri                          90,00

             5 - (Mülga: 30/12/2004-5281/14. md)

             6 - Nüfus cüzdanları                                                     3,00

             7 - Aile cüzdanları                                                      30,00

             8 - (Mülga: 30/12/2004-5281/14. md)

             9 - Sürücü belgeleri                                                     40,00

             10 - Sürücü çalışma belgeleri (karneleri)                     40,00

             11 - Motorlu araç trafik belgesi                                  40,00

             12 - Motorlu araç tescil belgesi                                  30,00

             13 - İş makinesi tescil belgesi                                     30,00

             14 - Banka çekleri (Her bir çek yaprağı)                       2,00